Yeşil İstihdamın Yükselişi ve Yeşil Beceri Açığı

Yeşil dönüşüm, küresel ekonomide yeni istihdam alanları yaratmakta; ancak bu dönüşümün gerektirdiği beceriler, işgücü piyasasında aynı hızla gelişmemektedir. LinkedIn’in Global Green Skills Report 2025 verileri, yeşil işe alımlar ile yeşil becerilerin gelişim hızı arasındaki farkın giderek açıldığını ortaya koymaktadır.  Ancak yeşil ekonominin büyüme ivmesi ile bu dönüşümü taşıyacak insan kaynağının gelişim hızı arasındaki makas, 2026’ya yaklaşırken ciddi bir hukuki ve yapısal risk alanı yaratıyor.

İklim değişikliğiyle mücadele, son on yılda çevre hukukunun sınırlarını aşarak ekonomik, sosyal ve hukuki düzenin tamamını etkileyen yapısal bir dönüşüme evrilmiştir. Bu dönüşüm, yalnızca karbon emisyonlarının azaltılmasını değil; üretim biçimlerinin, tedarik zincirlerinin ve istihdam yapılarının yeniden tanımlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda “yeşil istihdam”, iklim hedeflerinin hayata geçirilmesinde kilit bir araç olarak görülmektedir.

Ancak yeşil istihdamın nicel artışı ile bu istihdamı taşıyacak yeşil becerilerin nitel gelişimi arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunmaktadır. LinkedIn’in 2025 yılına ait Küresel Yeşil Beceriler Raporu, bu uyumsuzluğu somut verilerle ortaya koyarak, yeşil dönüşümün insan kaynağı boyutunun ihmal edilmesi hâlinde hem iklim eyleminin hem de ekonomik büyümenin risk altına gireceğini göstermektedir¹.

Raporda, 2021–2025 döneminde yeşil beceriler yıllık ortalama %3,4 oranında artarken, yeşil işe alımlar %6,2 oranında büyüdü. 2024–2025 arasında ise fark daha da açıldı; yeşil işe alımlar %7,7 artarken beceri gelişimi %4,3’te kaldı.

Bu tablo, yalnızca bir “nitelikli işgücü eksikliği” sorunu değil; iklim hukuku hedeflerinin uygulanabilirliği, adil dönüşüm ilkeleri ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından yapısal bir alarmdır.

I. Yeşil Dönüşüm ve Hukuki Çerçevenin Genişlemesi

A. İklim Hukukunda Normatif Yoğunlaşma

Son yıllarda iklim ve sürdürülebilirlik alanında dikkat çekici bir norm üretimi gerçekleşmiştir. Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı, Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) ve Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CSDDD) gibi düzenlemeler, şirketlere çevresel ve sosyal etkilerini ölçme, raporlama ve yönetme yükümlülüğü getirmektedir².

Bu düzenlemeler, şirketlerin yalnızca sonuç odaklı değil; süreç odaklı bir sorumluluk üstlenmesini öngörmektedir. Ancak bu sorumlulukların büyük bölümü, uygulayıcı bilgi ve beceriye sahip insan kaynağının varlığına dayanmaktadır.

B. Norm–Uygulama Arasındaki Yapısal Boşluk

Yeşil beceri açığı, hukuki açıdan norm ile uygulama arasındaki klasik boşluğun yeni bir görünümüdür. Mevzuat hızla genişlerken, bu mevzuatı hayata geçirecek uzmanlık alanları yeterince gelişmemektedir. Bu durum, özellikle şu riskleri doğurmaktadır:

● Şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarının fiili karşılıktan yoksun kalması (greenwashing),

● Uyum yükümlülüklerinin yerine getirilememesi nedeniyle idari ve hukuki yaptırım riski,

● İklim hedeflerinin sembolik düzeyde kalması.

II. Yeşil Becerilerin İş Hukuku Açısından Yeniden Konumlanması

A. Yeşil Becerilerin Yaygınlaşması ve Rol Dönüşümü

LinkedIn verilerine göre, 2025 itibarıyla yeşil becerilere sahip çalışanların %53’ü “yeşil” unvan taşımayan pozisyonlarda istihdam edilmiştir³. Bu veri, yeşil becerilerin artık yalnızca çevre veya sürdürülebilirlik uzmanlarına özgü olmadığını; işgücünün geneline yayılan bir yetkinlik alanına dönüştüğünü göstermektedir.

Bu durum, iş hukuku bakımından geleneksel meslek tanımlarının ve görev kapsamlarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

B. İşverenin Eğitim ve Özen Yükümlülüğü

İşverenin çalışanı eğitme yükümlülüğü, klasik olarak iş sağlığı ve güvenliği bağlamında ele alınmıştır. Ancak 2026 perspektifinde, çevresel etki yönetimi, enerji verimliliği ve iklim risklerinin de işverenin özen borcu kapsamında değerlendirilmesi kaçınılmaz hâle gelmektedir⁴.

Bu bağlamda, yeşil becerilere erişimi olmayan çalışanların sistematik biçimde dışlanması, ayrımcılık yasağı ve eşit işlem ilkesi bakımından yeni tartışmaları beraberinde getirecektir.

III. Yeşil Beceri Açığı ve Adil Dönüşüm İlkesi

Adil dönüşüm ilkesi, iklim politikalarının sosyal boyutunu güvence altına almayı amaçlamaktadır. Ancak LinkedIn raporu, yeşil becerilere sahip çalışanların küresel ortalamanın %46,6 üzerinde işe alınma avantajına sahip olduğunu ortaya koymaktadır⁵. Bu durum, beceriye erişimi olmayan grupların yeşil ekonominin dışında kalma riskini artırmaktadır.

Dolayısıyla yeşil beceri açığı, yalnızca ekonomik değil; sosyal adalet ve eşitlik sorunu olarak da değerlendirilmelidir. Devletlerin ve kamu otoritelerinin, yeşil dönüşümü yalnızca hedef koyan değil; beceri geliştiren politikalarla desteklemesi, adil dönüşüm ilkesinin hukuki gereğidir.

2026’ya Giderken Hukukun Sessiz Uyarısı

Yeşil dönüşüm, hukuki metinler açısından güçlü; insan kaynağı açısından ise kırılgan bir zeminde ilerlemektedir. Yeşil istihdam artarken yeşil becerilerin aynı hızda gelişmemesi, iklim hukuku hedeflerinin uygulanabilirliğini doğrudan tehdit etmektedir.

2026 yılına yaklaşırken yeşil beceri açığı, artık yalnızca eğitim politikalarının değil; iş hukuku, kamu politikası ve sürdürülebilirlik hukukunun ortak sorumluluk alanıdır. İnsan kaynağı yatırımı olmaksızın yeşil dönüşümün hukuki altyapısının etkili olması mümkün değildir.

Dipnotlar

1. LinkedIn Economic Graph, Global Green Skills Report 2025, s. 4–7.

2. Avrupa Birliği Komisyonu, European Green Deal ve ilgili ikincil mevzuat.

3. LinkedIn, Global Green Skills Report 2025, s. 12.

4. Süzek, S., İş Hukuku, İstanbul, 2023, s. 425 vd.

5. LinkedIn, Global Green Skills Report 2025, s. 18.

Not: Bu makale, hukuki konulara ilgi duyan kişilerin genel bilgilendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır; ve hukuki danışmanlık yerine geçmez Kapsamlı bir kaynak olma iddiası taşımaz ve yasal tavsiye olarak değerlendirilmemelidir.