EUREKA Network “Döngüsel Değer Zinciri 2025” Çağrısı

Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, doğrusal üretim-tüketim modellerinin çevresel ve ekonomik sınırları daha görünür hale geldi. Bu durum, kaynakların kapalı döngü içinde değerlendirildiği, atığın ise yeniden bir değere dönüştürüldüğü döngüsel ekonomi yaklaşımını stratejik bir zorunluluk haline getirdi.

Döngüsel ekonomi, geleneksel “al-kullan-at” modeline alternatif olarak geliştirilen sürdürülebilir bir ekonomik sistemdir. Bu sistemde ürünler, malzemeler ve kaynaklar mümkün olduğunca uzun süre ekonomide tutulur, atık ve israf ise asgariye indirilir. Döngüsel ekonomi; geri dönüşüm, yeniden kullanım, onarım, kiralama ve paylaşım gibi yaklaşımlarla kaynakların daha verimli kullanılmasını amaçlar. Bu yaklaşım, hem çevresel etkilerin azaltılmasını hem de ekonomik değer yaratımının sürekliliğini hedefler.

Bu çerçevede, döngüsel ekonomi ilkelerini temel alan yenilikçi projelerin desteklenmesi amacıyla EUREKA ağı, uluslararası iş birliğine dayalı “Döngüsel Değer Zinciri 2025” başlıklı yeni bir çağrı başlattı. Çağrı, sanayi odaklı Ar-Ge projeleri aracılığıyla, değer zincirinin tüm aşamalarında döngüsellik ilkesinin hayata geçirilmesini hedeflemektedir. Detaylara aşağıda yer verilmiştir.

EUREKA Network “Döngüsel Değer Zinciri 2025” Çağrısı – Detaylı Bilgilendirme

EUREKA, Ar-Ge ve inovasyon temelli uluslararası iş birliklerini destekleyen hükümetler arası bir platformdur. EUREKA ağı altında başlatılan “Döngüsel Değer Zinciri 2025” temalı çağrı, sanayi odaklı, yenilikçi ve döngüsellik ilkesine dayalı projelere uluslararası finansal destek sağlamak amacıyla açılmıştır.

1. Çağrının Kapsamı ve Hedefi

Bu çağrı ile hedeflenen temel amaç, döngüsel ekonomi yaklaşımlarının değer zincirlerinin her aşamasına entegre edilmesini sağlayacak Ar-Ge ve inovasyon projelerinin desteklenmesidir. Özellikle aşağıdaki alanlarda proje fikirleri teşvik edilmektedir:

● Kaynak Verimliliği ve Atık Azaltımı: Malzeme israfının önlenmesi, geri kazanım oranlarının artırılması.

● Döngüsel Ürün Tasarımı: Uzun ömürlü, modüler ve geri dönüştürülebilir ürün geliştirme.

● Onarım, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm Teknolojileri: Ürün yaşam döngüsünü uzatan yenilikçi yöntemler.

● Dijital Teknolojiler ve İzlenebilirlik Sistemleri: Değer zinciri boyunca malzeme takibi, karbon ayak izi ölçümü, dijital ikiz uygulamaları.

● Tedarik Zinciri Entegrasyonu: Döngüsel iş modellerine dayalı tedarik zinciri çözümleri.

2. Katılım Koşulları

● En Az İki Ülke Katılımı: Konsorsiyumlar, en az iki farklı çağrıya katılan ülkeden iki bağımsız kuruluş içermelidir.

● Sanayi Odaklılık: Projelerin sanayi ile doğrudan bağlantılı ve ticarileşme potansiyeli yüksek olmasına önem verilmektedir.

● Konsorsiyum Yapısı: KOBİ’ler, büyük firmalar, üniversiteler ve araştırma merkezleri çağrıya birlikte katılım sağlayabilir.

● Proje Süresi: Genellikle 2 ila 3 yıl arasıdır.

3. Türkiye’den Katılım ve TÜBİTAK Desteği

Türkiye’den başvuru yapacak kuruluşlar, EUREKA uluslararası başvurusuna ek olarak TÜBİTAK TEYDEB 1509 – Uluslararası Sanayi Ar-Ge Projeleri Destekleme Programıkapsamında ayrı bir ulusal başvuru gerçekleştirmek zorundadır.

TÜBİTAK 1509 Programı Genel Özellikleri:

● Hibe Destek: Geri ödemesiz destek sunulur.

● Destek Oranı: KOBİ’ler için %75’e, büyük işletmeler için %60’a kadar destek verilebilir.

● Ekstra Puanlama: Proje uluslararası iş birliği içerdiği için değerlendirme sürecinde ek avantaj sağlar.

● Desteklenen Gider Kalemleri: Personel, danışmanlık, test-analiz, yazılım lisansları, yurt dışı hizmet alımı vb.

4. Başvuru Süreci ve Takvim

Uluslararası Aşama:

● Başvuru Platformu: EUREKA Project Application Platform

● Son Başvuru Tarihi: 31 Ekim 2025, saat 17:00 (CET)

Ulusal Aşama (TÜBİTAK):

● Başvuru Yolu: TÜBİTAK TEYDEB başvuru portalı üzerinden

● Son Başvuru Tarihi: 10 Kasım 2025

5. Çağrıya Katılan Ülkeler

Bu çağrıya katılan ülkeler aşağıdaki gibidir:

● Avrupa Ülkeleri: Avusturya (koordinatör), Belçika, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Macaristan, İrlanda, Hollanda, İspanya, İsviçre, Türkiye

● Diğer Ülkeler: Kanada, Güney Kore

Her ülke kendi ulusal kurumu aracılığıyla başvuruları alır ve fonlamayı ayrı şekilde gerçekleştirir.

6. Değerlendirme Kriterleri

Projeler hem uluslararası hem de ulusal düzeyde değerlendirilecektir. Temel değerlendirme ölçütleri:

● İnovasyon seviyesi

● Döngüsel ekonomi prensiplerine katkı

● Pazar potansiyeli ve ticarileşme

● Ortakların yetkinliği

● Sürdürülebilirlik ve çevresel etki

EUREKA “Döngüsel Değer Zinciri 2025” çağrısı, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak şekilde, malzeme ve enerji verimliliğini önceleyen yenilikçi çözümlerin uluslararası iş birlikleriyle geliştirilmesini amaçlıyor. Türkiye’den bu çağrıya katılmak isteyen sanayi kuruluşları ve araştırma kurumları, TÜBİTAK’ın 1509 Programı kapsamında desteklenebilecek ve uluslararası pazarlarda güçlü iş birlikleri kurma fırsatına sahip olacaktır.

Kaynak: https://tubitak.gov.tr/tr/duyuru/1719-eureka-network-dongusel-deger-zinciri-2025-cagrisi-acildi